26 | Sections

GIJS VAN VAERENBERGH

24.11.2016 - 21.01.2017

pictures by Filip Dujardin

 

Gijs Van Vaerenbergh | Sections

Het oeuvre van Gijs Van Vaerenbergh is opvallend veelzijdig. Pieterjan Gijs en Arnout Van Vaerenbergh zijn architecten, maar maken geen traditionele gebouwen maar kunstwerken voor de openbare ruimte. Het vertrekpunt van hun projecten zijn architectonische typologieën als de kerk, de poort, de boog, de arcade, de sokkel, de kolom.


De projecten van Gijs en Van Vaerenbergh zijn zeer divers van aard: het ontwerp van een fictieve koepel voor een Leuvense kerk (‘The Upside Dome’, 2010), ontwer- pen gemaakt met stukken bouwkraan (‘Framework, 2012 of ‘Bridge’, 2014), een stalen labyrint (C-mine, 2015), een arcade (Kruibeke, 2015), sokkels (waarop iets heel verrassend staat). Hun meest opval- lende werk kent iedereen – ook al is het van op een foto of op televisie: ‘Reading between the Lines’ (2011), de ‘doorkijk’- kerk in Borgloon opgebouwd uit verschil- lende lagen. Net zoals het labyrint in C-mine is het een werk dat in het publieke geheugen gegrift is – ook bij mensen die de naam van de makers niet kennen.


Voor het eerst tonen Gijs Van Vaerenbergh in galerie valerie_traan naast modellen en maquettes van bestaand werk ook nieuw, autonoom werk. De tentoonstelling bestaat uit verschillende ‘secties’, deel- ruimten waar schaalmodellen van grotere werken in relatie worden getoond met au- tonome sculpturen: een schaalmodel van hun labyrint en twee elkaar snijdende el- lipsen in de centrale ruimte, een getorste ring in staal en elkaar ‘snijdende’ hoog- spanningsmasten in de voorste ruimte, een modelhuis en bakstenen ring op de tussenverdieping en sokkels en voorstel- len voor standbeelden op de bovenste verdieping. De getoonde maquettes zijn enerzijds reproducties van bestaand werk, maar anderzijds ook voorstellen voor nog niet gerealiseerde interventies. Het is belangrijk dat deze voorstellen ook zo gelezen worden, als potentieel, als mogelijkheid.


Deze deelruimten behandelen de belan- grijkste thema’s in het oeuvre van Gijs Van Vaerenbergh.

Als er iets gemeenschappelijk is aan de diverse projecten van het duo Gijs Van Vaerenbergh is het dat ze interveniëren in de ruimte. Zij werken met, transforme- ren de ruimte. Soms kan die ruimte heel beperkt en gelimiteerd zijn. Zoals een spiegelend metalen oppervlak waarin ze nagels geslagen hebben. De nagels vervormen de metalen plaat lichtjes, en meteen ook de ruimte die wij erin weer- spiegeld zien. In de grote zaal van de galerie hangt er een twee pastelkrijtjes aan een koordje, waarmee de contour van een cirkel en van een ellips worden getrokken op muren, plafond en kolom- men van de galerie om zo een sectie van de realiteit te suggereren. Op de boven- ste verdieping wordt in een hoek van de ruimte een reeks houten platen gestapeld met variërende afmetingen die verwijst naar profileringen in sokkels en klassieke architectuur maar dan op een absurde manier.


De tentoonstelling focust op werk van Gijs Van Vaerenbergh dat het resultaat is van het maken van uitsnijdingen of sec- ties in de ruimte. Eén van hun mooiste, eenvoudigste en toch universeel werk zijn twee ellipsen die mekaar snijden (‘Ellips Intersect’). Of het nu een klein model in karton, of een grote sculptuur in metaal is, het resultaat spreekt in al zijn ge- ometrische eenvoud meteen aan. Het- zelfde principe pasten ze op grote schaal toe in hun ‘Labyrint’ in C-mine in Genk. De stalen doolhof voorzagen ze op geregelde plekken van ellips- en bolvormige uitsned- en, secties, die licht en doorkijk toe lieten en de zware structuur een merkwaardige lichtheid meegaven.


‘Ellips Intersect’ toont op kleine schaal wat wordt weggesneden in het Labyrint, en vormt er zo een complementair duo mee.

Er is iets iconoclastisch aan het werk van Gijs Van Vaerenbergh: ze vervormen, dis- secteren, ontmantelen de realiteit, halen ze uit mekaar en steken ze getransfor- meerd terug in mekaar. Zoals ze deden met het model van een Vlaamse fermette die ze letterlijk ontmantelden (‘Model House’, 2013), er een dwarsdoorsnede van maakten. Zodat wij dit welig tierende cliché van de Vlaamse architectuur plots heel ànders gaan bekijken.

Een ander aspect van hun tentoonstelling in galerie valerie_traan zijn sokkels. Met dat gegeven in gedachten verzonnen ze een prachtig werk, waarbij een stuk van een sokkel uitgesneden wordt en bovenop de sokkel wordt geplaatst als kunstwerk. Wat de hele verhouding sokkel – kunst- werk op zijn kop zet.

De projecten van Gijs Van Vaerenbergh gaan over herinnering, spreken het collec- tieve geheugen aan. Hun kerk in Borgloon is het beste voorbeeld: de fysieke aan- wezigheid ervan herinnert aan de dorp- skerken van weleer. Maar ook andere van hun werken fungeren zo. Voor Kruibeke ontwierpen ze een arcade die herinnert aan een weg die verdwenen is door de aanleg van een polder. In het interieur van een kerk in Leuven construeerden ze de (omgekeerde) koepel die de kerk zelf nooit gekregen heeft. Op de grens van Molenbeek en Brussel trokken ze een zeer tijdelijke stadspoort op met twee hoogtewerkers.
Om dezelfde reden zijn Gijs en Van Vaer- enbergh gefascineerd door sokkels. De historische beweegredenen van het plaat- sen van een standbeeld en de herinnering die men ermee wil overdragen, fascineert hen.


Vooral omdat die vaak gedateerd is, en soms zelfs irrelevant geworden is. Ook het stedelijk karakter boeit hen. Ze willen een langdurig traject opzetten waar- bij ze een plek ‘lezen’ aan de hand van zijn geschiedenis en zijn publieke (stand) beelden - die geheractiveerd worden door ze te transformeren. Een voorbeeld van een dergelijke tijdelijke interventie is ‘Stat- ue Proposal #2’ (2016) waarin een borst- beeld van Albert I, onze loopgravenkoning, wordt overgoten met geel zand, waardoor er plots de suggestie ontstaat dat er een volledige figuur staat, en de sokkel vervangen is door het zand. Een ander voorstel dat ze tonen, speciaal gemaakt voor deze expo, is de transformatie van het standbeeld van Rubens op de Groenp- laats. Ze voegen een stalen plaat toe aan het werk die fragmenten van de sokkel en het beeld isoleert en het door voorbijgang- ers nauwelijks nog opgemerkte beeld én de sokkel plots een nieuw uitzicht en een andere betekenis geeft.

(tekst Marc Holthof)

Gijs Van Vaerenbergh | Sections

The work of Gijs Van Vaerenbergh is strik- ingly multifaceted. Pieterjan Gijs and Arnout Van Vaerenbergh are architects. But they don’t construct traditional buildings, they make artworks for public spaces. The starting point of their projects are architectural typologies such as the church, the gate, the arch, the plinth, the column.


The projects by Gijs and Van Vaeren- bergh are diverse in nature: the design of a fictive cupola for a church in Leuven (‘The Upside Dome’, 2010), projects constructed with parts of building cranes (‘Framework, 2012 or ‘Bridge’, 2014), a labyrinth in steel (C-mine, 2015), an ar- cade (Kruibeke, 2015), plinths (on which they often place strange items). Their most surprising work is known by every- one - even if only from a photo or televi- sion: ‘Reading Between the Lines’ (2011), the ‘transparent’-church in Borgloon built out of different layers. Like the labyrinth in C-mine it is a work which has entered public memory - even for someone who is unaware who is responsible for it.


For the very first time Gijs and Van Vaeren- bergh show in gallery valerie_traan not only (scale) models of existing work, but also new, autonomous work. The exhibi- tion consists of different ‘sections’, partial spaces, in which scale models of larger work are shown in relation to autonomous sculptures: a scale model of their laby- rinth and two intersecting ellipses in the central space, a twisted ring in steel and intersecting power lines in the front room, a model house and brick ring in the mez- zanine, plinths and proposals for statues at the entrance of the gallery. The exhib- ited models are not only reproductions of existing work, but also proposals for as yet unrealized interventions. It is important that they are read as such: as potential, as possibility. These partial spaces deal with the most important themes in the work of Gijs Van Vaerenbergh.


If the different projects by the duo Gijs Van Vaerenbergh have something in common it is their intervention in space. They work with and transform the space. Sometimes that space can be small and limited. Like a mirror-like metal surface
in which they have put nails. The nails slightly deform the metal plate and with it the space we see reflected in it. With two pastels on a string in the largest space of the gallery the contours of a circle and an ellipse were drawn on the wall, the columns and the ceiling of the gallery in order to suggest a section of reality. In

a corner on the top floor wooden plates with different dimensions are stacked that refer to the profiles of plinths and classical architecture in an absurd way.


The exhibition focuses on the work of Gijs Van Vaerenbergh that is the result of mak- ing sections, of excisions, in space. One
of their most beautiful, simple and yet universal works consists of two ellipses that cut each other (‘Ellipse Intersect’). Whether it is as a small model in card- board, or as a large sculpture in metal, the result is immediately striking in its geometric simplicity.

They used the same principle on a large scale in their ‘Labyrinth’ in C-mine in Genk. At regular distances they made elliptic and round excisions in the steel maze, sections which because of the resulting light and transparency gave a re- markable lightness to the heavy structure. ‘Ellipse Intersect’ shows on small scale what is cut away in ‘Labyrinth’ and in this way complements it.

There is something iconoclastic about the work of Gijs Van Vaerenbergh: they deform, dissect, dismantle reality, take it apart and recompose it in a transformed way in order to have us look at it differ- ently. One example is their model of a Flemish ‘fermette’ or country house which they literally dismantle (‘Model House’, 2013) and make a section of it. They did it in such a way that we suddenly look at this overused cliche of Flemish architecture in a different way.

Another aspect of their exhibition in gal- lery valerie_traan has to do with plinths. With this typology in mind they came up with a wonderful work in which a part of the plinth is cut away and put on top of the same plinth as a work of art. An action that suddenly reverses the whole relation between plinth and artwork.


The projects by Gijs Van Vaerenbergh deal with recollection, they address our collec- tive memory. Their church in Borgloon is the best example: its physical presence refers to the village churches of days gone by. Other works also function in this way. For Kruibeke they designed an arcade which evokes the memory of a road that disappeared because of the construction of a polder. In the interior of a church in Louvain they constructed the (reversed) cupola which the church itself never got. On the border of Molenbeek and Brus- sels they erected a temporal city gate by means of two moving platforms.


For similar reasons Gijs Van Vaerenbergh are fascinated by plinths. Not to erect a statue of something or somebody, but because of the historical, art historical, public and sculptural aspects of a plinth.


They are fascinated by the historical rea- sons for the erection of a particular statue and the recollections transmitted by it. Especially because those reasons are often dated, or have become completely irrelevant. 


The character of the city interests them. They want to start a long term project to ‘read’ the history of a place thanks to its history and public statues – statues which they reactivate by transforming them. An example a such a temporary intervention is ‘Statue Proposal #2’ (2016) in which a bust of Albert I, Belgium’s king of the trenches, is covered by yellow sand in such a way that the suggestion arises that what we see is not a bust but a full figure and the plinth has been replaced by the sand. Another proposal, specially made for this exhibition, is the transformation

of the statue of Rubens on the Groenp- laats. They add a steel plate to the work which isolates fragments of the plinth and the statue. This barely looked at or even noticed statue and its plinth suddenly get a new look and meaning.

(text Marc Holthof)

> exhibition catalogue and prices on request

  • instagram
  • facebook

valerie_traan gallery  | gallery@valerietraan.be 

| reyndersstraat 12 | 2000 antwerp | belgium |

thu-fri-sat 2-6 pm or by appointment | +32_475 75 94 59