top of page

63 | Katejan Berlin

Shila Khatami

Harry Leigh
Haleh Redjaian
Erich Reusch
Elisabeth Vary
Jan Wawrzyniak

08.10.2022 - 12.11.2022

Ligia Poplawska

Lees meer | Read more

Man, I assert fabricates by abstraction*

Art makes something unprecedented appear. Before the work of art exists, there is no content

to be “expressed”. The event itself, which is first evoked in the material, in the form, in the colour, is the content. Art, as sensual becoming, as sentient thinking, always opens up new openings. Creation and order, system and freedom, tradition and invention, colour and form are perhaps opposites that are necessary for thinking, but which must always be overcome. And this is precisely what happens in the exhibition kajetan at valerie_traan.

Here, the separation between poetic and geometric reference to the world is reflected, corrected, undermined. Radically and freely, the artists gathered here with their works test the possibilities of non-figurative art, its sovereignty, its autonomy, and precisely by doing so, they put into the light the big questions that these concepts have in tow.

Even the title of Shila Khatami’s work Damage Line refers to connection and rupture. Here, expressive gesture meets sober reduction, dynamically roller-applied paint meets transparent, lucid traces of colour, which, through changes of direction, overlaps, their own will, transform the picture surface into a multi-layered structure that allows different vocabularies, their tradition, their expressive capacity to communicate with each other. This painting overdances apparent or real contradictions, creates ambivalences and carries them out as painterly events. At the same time, the inherent power of painting is illuminated here as the interplay of materiality and transcendence, form and energy.

Sculpture and drawing, space and surface enter into a surprising liaison in Harry Leigh’s large-scale wooden sculptures and assemblages. These works also play on fundamental polarities - and the movement in the in-between: lightness and heaviness, mobility and stillness, material and transparency, idea and body, construction and emotion. In these spatial structures, the identity of sculpture and volume dissolves. Space is no longer the other side of sculpture, but is incorporated into it, a constituent component. In the joining together, in the opening and closing, in the play between fullness and emptiness, gracefulness and mass, ever new facets and changes of view are made possible for the structures that are so simple at first glance, a multi-vision that is achieved in the form and in the material, its origin and in the making.

In Erich Reusch’s work, too, space is an essential actor and an asset; his reliefs are also a transition between surface and space. In the sight, the reliefs turn to the viewer and this double character of seeing simultaneously opens up a dimension of tactility and feeling that transcends and fills the peculiar paradox of perception: Quite freely and with verve, Erich Reusch makes the ancient conception of relief as a relationship of surface movement to depth movement, and thus from the second dimension to the third, suitable for the present. His objects thus lead directly into the tense relationship between body and world, which oscillates between perception and the sense of touch. In their contemplation, one never stands still, just as the arrangement of the parts can be playfully-constructively configured as changeable, temporary arrangements, and in the different arrangements are capable of stretching, contracting, loosening and concentrating the space.

Haleh Redjaian’s fine drawings combine line grids and surface, colour and drawing and their

play and contradiction. Grids form systems of order and belong to the category of structures

with regular regularities from which they are constituted. They are law and appearance, object

and concept. The grid, which becomes the subject of the picture, was interpreted as a model of the self-referential modern work of art that refers to nothing outside itself, as a place of silence. Haleh Redjaian reflects and undermines this definition of the grid (and of avant-garde art). Repetition and deviation, rule and rule-breaking are there simultaneously. It is precisely the minor disruptions (as also found in antique carpets or ornaments), the modicum of contradiction and the contrary movement of line and colour surface and their superimpositions that create visual leaps and bring the strict setting into a subtle balance with an idiosyncratic imponderability.

In Elisabeth Vary’s pictorial objects, too, a strict either-or becomes an either-and. The opposites of painting and object become a fragile unity, which, however, does not simply synthesise but keeps the respective possibilities open. Colours and forms enter the stage and open up a ping-pong of give and take, of alternating enrichment of the different vocabularies and thus a multi-layered seeing. The objects, irregularly shaped stereometric cardboard bodies, are, as it were, imaginatively charged by their colourful accentuation, whereby the painting also appears in unorthodox freedom, is allowed to spread out from proliferating abundance to monochrome, while the built objects, as it were, create a constructive anchoring of the painterly frenzy. Facticity, materiality and imagination are - almost in paradox - simultaneous moments of perception: sculpture and colour here form vital metamorphoses from one to the other, fusing into a dynamic spatial structure. Painting meets and affects sculpture, the genres interpenetrate, communicate and illuminate each other alternately - and their space.

Spatial and planar perception also alternate in Jan Wawrzyniak’s pictorial structures, which are built up from white, grey and black lines and surfaces. With few basic elements, with a reduced palette, in the oscillation between clarity and stability and their constant withdrawal. Precisely in the reduction to a few elementary creative means, to line and geometric form, which floats in opaque charcoal black on the primed cotton fabric, these works are borderline passages that probe the reality of the picture, its set of rules, its visual event. Each work expresses what it is about. Here, concept and view, rationality and intuition, perspective and a-perspective are not mutually exclusive, but are in an oscillating, abysmal relationship. Orders of the visible and the provisionality of every order emerge from these works - always anew. The certainty of geometry is broken up in contemplation, the simple form is in contrast to the complexity of its experience. Intensity need not be melodramatic. In this exhibition, the conditions of appearance become an adventure of seeing, make seeing

possible and real.

*Paul Valéry, Eupalinos, of de Architect, in: The collected Works of Paul Valéry, Vol. IV, Princeton 1956, p. 121

De mens, zo beweer ik, fabriceert door abstractie*

Kunst doet iets ongekends verschijnen. Voordat het kunstwerk bestaat, is er geen inhoud die "uitgedrukt" moet worden. De gebeurtenis zelf, die eerst wordt opgeroepen in het materiaal, in de vorm, in de kleur, is de inhoud. Kunst, als zintuiglijk worden, als gevoelsmatig denken, opent altijd nieuwe openingen. Schepping en orde, systeem en vrijheid, traditie en uitvinding, kleur en vorm zijn misschien tegenstellingen die noodzakelijk zijn voor het denken, maar die altijd overwonnen moeten worden. En dat is precies wat er gebeurt in de tentoonstelling kajetan bij valerie_traan.

Hier wordt de scheiding tussen poëtische en geometrische verwijzing naar de wereld weerspiegeld, gecorrigeerd, ondermijnd. Radicaal en vrij testen de hier verzamelde kunstenaars met hun werken de mogelijkheden van de non-figuratieve kunst, haar soevereiniteit, haar autonomie, en juist daardoor stellen ze de grote vragen die deze begrippen met zich meebrengen in het licht.

Zelfs de titel van Shila Khatami's werk Damage Line verwijst naar verbinding en breuk. Hier ontmoeten expressief gebaar en sobere reductie, dynamisch aangebrachte verf en transparante, heldere kleursporen, die door richtingsveranderingen, overlappingen, hun eigen wil, het beeldoppervlak omvormen tot een meerlagige structuur die verschillende vocabulaires, hun traditie, hun expressief vermogen met elkaar laat communiceren. Dit schilderij overdrijft schijnbare of werkelijke tegenstellingen, creëert ambivalenties en voert ze uit als schilderkunstige gebeurtenissen. Tegelijkertijd wordt de inherente kracht van de schilderkunst hier belicht als het samenspel van materialiteit en transcendentie, vorm en energie.

Beeldhouwen en tekenen, ruimte en oppervlak gaan een verrassende relatie aan in de grote houten sculpturen en assemblages van Harry Leigh. Ook deze werken spelen met fundamentele polariteiten - en de beweging in het tussenliggende: Lichtheid en zwaarte, mobiliteit en stilte, materiaal en transparantie, idee en lichaam, constructie en emotie. In deze ruimtelijke structuren lost de identiteit van sculptuur en volume op. De ruimte is niet langer de andere kant van de sculptuur, maar wordt erin opgenomen, een constituerend bestanddeel. In het samenvoegen, in het openen en sluiten, in het spel tussen volheid en leegte, sierlijkheid en massa, worden steeds nieuwe facetten en gezichtsveranderingen mogelijk voor de op het eerste gezicht zo eenvoudige structuren, een multi-visie die wordt bereikt in de vorm en in het materiaal, zijn oorsprong en in het maken.

Ook in het werk van Erich Reusch is de ruimte een essentiële actor en een troef; zijn reliëfs zijn ook een overgang tussen oppervlak en ruimte. In het zicht keren de reliëfs zich naar de toeschouwer en dit dubbele karakter van het zien opent tegelijkertijd een dimensie van tactiliteit en gevoel die de eigenaardige paradox van de waarneming overstijgt en invult: Vrijelijk en met verve maakt Erich Reusch de aloude opvatting van reliëf als relatie van oppervlaktebeweging tot dieptebeweging, en dus van de tweede dimensie tot de derde, geschikt voor het heden. Zijn objecten leiden zo rechtstreeks naar de gespannen relatie tussen lichaam en wereld, die schommelt tussen waarneming en tastzin. In hun beschouwing staat men nooit stil, net zoals de opstelling van de onderdelen speels-constructief kan worden geconfigureerd als veranderlijke, tijdelijke opstellingen, en in de verschillende opstellingen in staat zijn de ruimte uit te rekken, samen te trekken, los te maken en te concentreren.

De fijne tekeningen van Haleh Redjaian combineren lijnrasters en oppervlak, kleur en tekening en hun spel en tegenstrijdigheid. Rasters vormen systemen van orde en behoren tot de categorie van structuren met regelmatigheden waaruit zij zijn opgebouwd. Zij zijn wet en schijn, object en concept. Het raster, dat het onderwerp van de afbeelding wordt, werd geïnterpreteerd als een model van het zelfverwijzende moderne kunstwerk dat naar niets buiten zichzelf verwijst, als een plaats van stilte. Haleh Redjaian reflecteert en ondermijnt deze definitie van het raster (en van avant-gardistische kunst). Herhaling en afwijking, regel en regelbreking zijn er tegelijkertijd. Het zijn juist de kleine verstoringen (zoals ook te vinden in antieke tapijten of ornamenten), de modicum van tegenspraak en de tegengestelde beweging van lijn en kleurvlak en hun superposities die visuele sprongen creëren en het strenge kader in een subtiel evenwicht brengen met een eigenzinnige ondoorgrondelijkheid.

Ook in de picturale objecten van Elisabeth Vary wordt het strikte of-of een of-of. De tegenstellingen van schilderij en object worden een fragiele eenheid, die echter niet zomaar synthetiseert, maar de respectieve mogelijkheden openhoudt. Kleuren en vormen betreden het toneel en openen een pingpong van geven en nemen, van wisselende verrijking van de verschillende vocabulaires en dus een gelaagde blik. De objecten, onregelmatig gevormde stereometrische kartonnen lichamen, worden als het ware verbeeldingsvol geladen door hun kleurrijke accentuering, waarbij ook het schilderij in onorthodoxe vrijheid verschijnt, zich mag uitspreiden van woekerende overvloed tot monochroom, terwijl de gebouwde objecten als het ware een constructieve verankering van de schilderkunstige razernij vormen. Feitelijkheid, materialiteit en verbeelding zijn - bijna in paradox - gelijktijdige momenten van waarneming: sculptuur en kleur vormen hier vitale metamorfoses van de een naar de ander, versmolten tot een dynamische ruimtelijke structuur. De schilderkunst ontmoet en beïnvloedt de beeldhouwkunst, de genres interpenetreren, communiceren en verlichten elkaar afwisselend - en hun ruimte.

Ook in de picturale structuren van Jan Wawrzyniak, die zijn opgebouwd uit witte, grijze en zwarte lijnen en vlakken, wisselen ruimtelijke en vlakke waarneming elkaar af. Met weinig basiselementen, met een gereduceerd palet, in de schommeling tussen helderheid en stabiliteit en de voortdurende terugtrekking daarvan. Juist in de reductie tot enkele elementaire creatieve middelen, tot lijn en geometrische vorm, die in ondoorzichtig houtskoolzwart op de geprimerde katoenen stof drijven, zijn deze werken grenspassages die de realiteit van het beeld, zijn geheel van regels, zijn visueel gebeuren aftasten. Elk werk drukt uit waar het over gaat. Concept en uitzicht, rationaliteit en intuïtie, perspectief en a-perspectief sluiten elkaar hier niet uit, maar staan in een oscillerende, abysmatische relatie. Ordeningen van het zichtbare en de provisionaliteit van elke orde komen uit deze werken naar voren - steeds opnieuw. De zekerheid van de geometrie wordt verbroken in de contemplatie, de eenvoudige vorm staat in contrast met de complexiteit van de ervaring ervan. Intensiteit hoeft niet melodramatisch te zijn.

In deze tentoonstelling worden de voorwaarden van de verschijning een avontuur van het zien, maken het zien mogelijk en reëel.

*Paul Valéry, Eupalinos, of de Architect, in: The collected Works of Paul Valéry, Vol. IV, Princeton 1956, p. 121

Dorothée Bauerle-Willert

> catalogus en prijzen op aanvraag

bottom of page